Experts wisselen kennis uit over bruinvis bio-energetica en windenergie op zee tijdens driedaagse workshop

Dinsdag 23 december 2025

De workshop startte in de snijzaal met een demonstratie door bioloog Lonneke IJsseldijk. Zij liet zien hoe het pathologisch onderzoek aan een dood aangespoelde bruinvis in z’n werk gaat. IJsseldijk: “De autopsieverslagen zitten vol actuele kennis over gezondheid en voortplanting van bruinvissen uit de zuidelijke Noordzee. Door deze gegevens beschikbaar te stellen kunnen we de modellen voeden met real-time data. Dat maakt de uitkomsten betrouwbaarder en het vertrouwen in de populatievoorspellingen groter.”

Er kwamen al snel levendige discussies op gang tussen de verschillende deskundigen op het gebied van bruinvis bio-energetica en modellering. Ook zijn er initiatieven ontstaan voor toekomstige samenwerkingsverbanden. Volgens de inhoudelijk adviseur vanuit Wozep Marije Siemensma was het dan ook een unieke aangelegenheid. “Heel bijzonder dat zoveel pathologen en strandingsonderzoekers samen zaten met onderzoekers naar energieconditie. En daarnaast dat er kruisbestuiving was met modelleurs, die de data gebruiken, maar nu ook concrete vragen aan de ‘leveranciers’ van de parameters konden stellen”, aldus Siemensma.

Jaarlijks worden er honderden dode gestrande bruinvissen aangetroffen aan de Nederlandse kust. Een deel wordt, in opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, onderzocht aan de Universiteit Utrecht, om de doodsoorzaken te achterhalen. Naast natuurlijke oorzaken, wordt er ook specifiek gekeken naar oorzaken die verband houden met menselijke activiteiten, waaronder visserij, scheepsvaart en aanleg van windparken. De uitgevoerde autopsies bieden daarnaast een schat aan informatie over de voortplantingscyclus, gezondheidstoestand en lichaamsconditie. Windparkontwikkelaar Ecowende en Wozep dragen bij aan een vierjarig onderzoeksproject van de Universiteit Utrecht om de kennis over de bruinvispopulatie te verbeteren door verbanden tussen lichaamsconditie, voortplanting en gezondheid van bruinvissen uit het zuidelijk deel van de Noordzee te onderzoeken.

Manager Ecologie van Ecowende Hermione van Zutphen onderstreept nog eens het belang van zo’n multidisciplinaire workshop. “We weten dat de bruinvis het meest gevoelige zeezoogdier is in ons windparkgebied. Door verstoring te minimaliseren – bijvoorbeeld met innovatieve installatietechnieken voor windturbinefunderingen – kunnen we ook veel andere soorten helpen. Het dichten van kennishiaten over de bruinvis is essentieel, en dit onderzoek naar hun fysiologie is een belangrijk onderdeel van breder onderzoek naar de soort en de impact van offshore wind. Daarom zijn workshops zoals deze, evenals samenwerking tussen sectoren, zo belangrijk.”

^{In de kas van de Botanische Tuinen van de Universiteit Utrecht. Foto credits: Bas Niemans.}

De workshop was een gezamenlijk initiatief van Ecowende, de Universiteit Utrecht en het Windenergie op zee ecologisch programma (Wozep). De onderzoeksprogramma’s van Ecowende en Wozep hebben vergelijkbare vragen over de conditie van bruinvissen en de gevolgen voor de implementatie van deze kennis in modellen zoals iPCoD.

Voor meer informatie over het onderzoek aan aangespoelde bruinvissen, bekijk de website van de Universiteit Utrecht.

Meer informatie over Wozep en specifiek zeezoogdieronderzoek lees je op het Noordzeeloket.